Skip to main content
Yangiliklar

БЎЛАЙ ДЕСАНГ САЛОМАТ… (1-қисм)

By 07.05.2020No Comments

Албатта спорт асрлардан бери аёлларнинг асосий мавзуларини тўлалигича ўрнини босгани йўғу, аммо секин асталик билан уларнинг турмуш тарзининг ажралмас қисмига айланаётганлиги сир эмас..

Спорт инсонни жисман соғломлаштириш билан бирга унинг руҳиятига ҳам таъсир кўрсатади. Ҳозирги кунда психологлар руҳий зўриқиш, тушкунлик ёки депрессияга тушган беморлар самарали терапия сифатида спорт билан шуғулланишни тавсия қилишмоқда. Ва бу терапиянинг натижаси 15 кундаёқ ўзини намоён қила бошлар экан. Спорт машғулотларининг 25 дақиқасидаёқ кишининг асаблари тинчланиб, кайфияти кўтарилиши ва ғайрати ошиши кузатилган. Бу бир маънода спортнинг тинчлантирувчи кимёвий дори воситалардан кўра анчайин фойдали эканлигини кўрсатади. Жисмоний фаоллик натижасида тана ва шу жумладан мия ҳам кислородга туйинади. Кислород билан бойиган мия эса кўпгина психологик безовталик: тушкунлик, депрессия, стресс ва уйқусизлик аломатларини камайтиради.

Бу ҳаммаси эмас!
Спорт кишининг ўзига ишончини орттиради, ҳамда жисмоний фаоллик асносида бош мияда кайфиятга таъсир қилувчи эндорфинлар ишлаб чиқарилади. Айни таъсир антидеприссант дори воситаларида ҳам мавжуд, аммо бу воситалар спорт каби танангизни чиниқтириб, қоматингизни янада гўзаллаштиришга қодир эмас. Эйфориядан ташқари, машғулотлар танангизни “бахтиёрлик гормони” – серотонин билан бойитади. У эса ўз вазифасига кўра, стресс ва депрессив ҳолатларнинг аломатларидан сизни ҳимоя қилади.

Бу фактлар сизда спорт билан шуғулланиш истагини ўйғотган бўлса, назариядан амалий кўрсатмаларга ўтсак ҳам бўлади.

Спорт клублари билан биргаликда аёлларимизга таклиф қилинаётган спорт турлари ҳам кўплигидан қай бирини танлашни билмай бошингиз қотиши табиий. Спорт тури танлашда йил фасли, организмнинг ўзига хосликларни ва шу билан бирга шуғулланувчининг ёшини ҳам ҳисобга олиш даркор. Чунки ҳар ёшнинг ўзига хос бўлган “инжиқликлари” бўлиб, ёш аёлларга тўғри келган спорт тури, ёш жиҳатидан каттарок бўлган аёлларга зарарли бўлиши мумкин.
Ёшга кўра спорт тури танлаймиз

20 ёшдан 30 ёшгача: жисмоний фаол машғулотлар: рақс, кардиотренажёрлар, ёга, югуриш ва степ аеробика каби спорт турлари тавсия қилинади. 30 ёшдан 40 ёшгачан хонимларда вазн ўзгаришини кузатиш мумкин, куч ва ғайрат борасида ҳам бироз ўзгариш ҳис қила бошлашингиз мумкин. Аммо шу билан бирга кучли нагрузкали машғулотлар, ёга, велосипед спортини давом эттиришингиз мумкин. 40 ёшдан 50 ёшгача: ёга, велосипед спорти билан шуғулланишни давом эттиришингиз мумкин. Шунингдек, умуртқа поғонасини мустаҳкамлаш учун сузиш тавсия қилинади. Аммо югуриш каби машғулотларни тез юришга ўзгартиринг. Бу ёшдан эътиборан юракни қувватлантиришингиз лозим. 50 ёш ва юқори: ёга, сузиш, кўп юриш. Кучли машқларни (силовқе нагрузки) ёқтирсангиз, вазнингизни назорат остига олишингиз даркор. Хитойликларнинг тси гун ёки тай чи каби гимнастик машғулотлари билан шуғулланиб кўринг. Гўзал ва ёш қолишингиз учун сизга оғир нагрузкалар эмас, кўпроқ ҳаракат қилиш зарур.
Шу билан бирга ўзингизга мос бўлган спорт тури танлашда шифокор ёки спорт мурабийси (тренер) билан ҳам маслаҳатлашишингиз тавсия қилинади.

Юриш
Юриш учун алоҳида спорт клубига кетиш талаб қилинмайди, маҳалла атрофида ёки мактаб спорт майдончаларида ҳам юриш мумкин. Янги спорт билан шуғулланишни бошлаган шунингдек, узоқ танаффусдан кейин яна машғулотларга қайтганлар учун тавсия қилинади. Асосийси, ўзингизга қўлай бўлган пояфзал кийинг ва ҳафтада 3 4 маротаба 20 дақиқалик “сайр”га чиқинг. Икки ҳафта сўнгра сайрлар вақтини 45 дақиқага узайтиринг ва юриш суратини ҳам тезлаштиринг. Бир ҳафта сўнгра эса машғулотлар сонини 6 кунга оширинг. Бундай сайрларга одатланганингиздан кейин унинг натижасини янада яхшилаш учун қўлингизга гантел каби оғирлик ёки элкангизга рюкзак ортқилаб олишингиз ҳам мумкин.

Югуриш
Югуриш – оғир вазн билан курашга бел боғлаганлар учун энг самарали спорт тури. Бу спорт турида натижага эришиш учун секин, аммо узун масофаларга югуриш тавсия қилинади. Ҳафтада 3 маротаба, 30 дақиқа, худди аввалги спорт тури каби, қўлай пояфзал зарур.

 

давоми бор…